Korte Inhoud

WAT VOORAFGING

Kreta, omstreeks 1200 v.Chr. Helena, de vrouw van koning Menelaus van Sparta, wordt ontvoerd door Paris, de zoon van koning Priamus van Troje, wat de Trojaanse oorlog ontketent. Verschillende Griekse koningen bundelen de krachten om Troje te belegeren, onder wie koning Idomeneus (Idomeneo) van Kreta en Menelaus’ broer Agamemnon. Na afloop van de oorlog stuurt Idomeneo enkele Trojaanse krijgsgevangenen vooruit naar Kreta, onder wie prinses Ilia, Priamus’ dochter. Bij haar aankomst wordt ze uit een storm gered door Idomeneo’s zoon Idamante, die in zijn vaders afwezigheid als regent optreedt. Ook de dochter van Agamemnon, Electra (Elettra), zoekt haar toevlucht op Kreta nadat haar broer Orestes – met haar hulp – hun moeder en dier minnaar heeft vermoord.

EERSTE BEDRIJF

Prinses Ilia wordt verscheurd door tegenstrijdige gevoelens: haar haat voor de barbaarse Grieken die haar familie en volk uitmoordden, en haar heimelijke liefde voor de rechtschapen Idamante. In de verte wordt de vloot van koning Idomeneo opgemerkt. Ter ere van deze triomfantelijke dag en uit liefde voor Ilia bevrijdt Idamante de Trojaanse krijgsgevangenen. Terwijl iedereen zich verheugt, protesteert de jaloerse Elettra, die haar zinnen op Idamante heeft gezet, tegen de vrijlating van de Trojanen. Dan bereikt hen het nieuws dat Idomeneo tijdens een zeestorm is verdronken. Overmand door verdriet spoedt Idamante zich naar het strand. De achtergebleven Elettra beseft met toenemende woede dat, als de koning van Kreta inderdaad is omgekomen, ook haar hoop op een huwelijk met Idamante vervliegt.

Te midden van de woeste storm smeken de Griekse matrozen de goden om genade. Als bij wonder overleven Idomeneo en enkele van zijn mannen de schipbreuk. Terug aan land mijmert de koning over de gelofte die hij aan de zeegod Neptunus deed in ruil voor het redden van zijn leven: het offeren van de eerste persoon die hij aan land zou tegenkomen. Strompelend over het strand komt de rouwende Idamante oog in oog te staan met een verfomfaaide vreemde, die hij te hulp schiet. Nog voor Idomeneo de jongeman om het leven kan brengen, herkennen de twee elkaar als vader en zoon. Vol afgrijzen deinst Idomeneo terug voor de omhelzing van zijn zoon en vertrekt, waarbij hij Idamante verbiedt hem te volgen. De afgewezen Idamante blijft ontroostbaar achter. Ondertussen brengt het volk hulde aan Neptunus voor de veilige terugkeer van hun koning.

TWEEDE BEDRIJF

Idomeneo vraagt zich af hoe hij kan ontsnappen aan de gruwelijke gelofte om zijn eigen zoon te offeren. Hij besluit dat Idamante zo gauw mogelijk het eiland moet verlaten: hij zal met Elettra meevaren naar haar thuisstad Argos en daar, ver van de toorn van Neptunus, een nieuw leven opbouwen. Wanneer Ilia liefdevol aan Idomeneo vertelt dat ze inmiddels Kreta als haar nieuwe thuis en hem als haar vader is gaan beschouwen, vermoedt Idomeneo dat ze gevoelens koestert voor Idamante. De koning beseft hoeveel leed zijn beslissing teweeg zal brengen en hoe de zee die hem spaarde als een storm in zijn binnenste verder raast. Alleen Elettra, die Idomeneo’s plan opvangt, is verheugd: zij ziet haar kans schoon om Idamante voor zich te winnen als hij gescheiden wordt van haar rivale.

De boot ligt al klaar om Idamante en Elettra weg te brengen. Idamante weet nog steeds niets af van de gelofte aan Neptunus en is diepbedroefd door zijn vaders bruuske beslissing, maar hij gehoorzaamt en maakt zich klaar. Wanneer ze op het punt staan om te vertrekken, steekt uit het niets een hevige storm op. Bij donder en bliksem doemt een verschrikkelijk zeemonster op. Het angstige volk beseft dat iemand de goden heeft beledigd en eist diens naam. Idomeneo biecht op dat hij de schuldige is. De menigte vlucht in paniek weg.

DERDE BEDRIJF

Alleen en bedroefd spreekt Ilia haar heimelijke liefde voor Idamante uit. Dan verschijnt Idamante om voorgoed afscheid van haar te nemen: hij is vastberaden om het zeemonster te bestrijden en denkt het niet te zullen overleven. Ilia’s wanhoop doet Idamante beseffen dat zijn gevoelens voor haar wederzijds zijn en de twee verklaren elkaar hun eeuwige liefde en trouw.

Ondertussen richt het zeemonster een vreselijk bloedbad aan. De hogepriester wil van Idomeneo weten wie aan Neptunus werd beloofd; alleen zo kan het bloedvergieten stoppen. Tot grote afschuw van het volk onthult de verslagen Idomeneo dat het om zijn eigen zoon gaat. Terwijl het offer wordt voorbereid, klinken in de verte overwinningskreten: Idamante heeft het zeemonster verslagen. De jonge held keert terug en begrijpt eindelijk dat zijn vader hem al die tijd niet uit haat weerde, maar uit liefde. Om de vrede te laten terugkeren besluit Idamante zichzelf te laten offeren aan de zeegod. Op het moment dat Idomeneo wil toeslaan, komt Ilia tussenbeide en eist dat zij de plaats van haar geliefde mag innemen. Dan weerklinkt er plots een onderaardse stem door de tempel: als Idomeneo de troon afstaat aan Idamante en Ilia, zullen de goden tevreden zijn. Iedereen, behalve Elettra, is verheugd wanneer Idomeneo de verbintenis van het nieuwe koningspaar zegent.